MOAH in voedsel: de EU zet de norm

De Europese Unie werkt aan bindende maximale limieten voor Mineral Oil Aromatic Hydrocarbons (MOAH) in levensmiddelen. Deze aankomende normen zijn het resultaat van jarenlang wetenschappelijk onderzoek en signaleren een duidelijke boodschap aan de foodindustrie: MOAH moet beheersbaar en traceerbaar worden. De basis voor deze normstelling ligt in de risicoinventarisatie en –beoordeling door de European Food Safety Authority (EFSA). In hun meest recente update concludeert EFSA dat MOAH met drie of meer aromatische ringen mogelijk mutageen en carcinogeen zijn. Voor één- of twee-ring MOAH ontbreken nog voldoende toxicologische gegevens, waardoor het principe “zo laag als redelijkerwijs haalbaar” (ALARA) wordt gehanteerd.

De EU gebruikt deze wetenschappelijke inzichten om praktische richtlijnen op te stellen. Voor droge levensmiddelen met weinig vet stelt de Commissie een handhavingsrichtlijn van 0,5 mg/kg voor. Producten met een hoger vetgehalte krijgen proportioneel hogere handvatten, maar het uitgangspunt blijft: MOAH mag niet detecteerbaar aanwezig zijn in niveaus die een gezondheidsrisico kunnen vormen.

Vertrouwen winnen begint met inzicht

Voor producenten en verwerkers in Nederland en België betekent dit een oproep tot actie. Consumenten verwachten transparantie en veiligheid, en media-aandacht voor MOAH in voedingsproducten maakt reputatieschade een reëel risico. Producten zoals oliën, vetten, chocolade, koekjes en zelfs baby melkpoeder staan onder een vergrootglas, niet alleen vanwege hun vetgehalte maar ook door hun gevoeligheid voor migratie vanuit verpakkingsmaterialen. Juist deze producten hebben de hoogste kans op MOAH-blootstelling en vragen daarom extra aandacht in de productie- en verpakkingsketen.

Het inzicht in de volledige keten wordt cruciaal. Van grondstoffen en verpakkingsmaterialen tot transport en opslag: elk contactmoment kan een bron van MOAH zijn. Gerecycled karton, drukinkten, lijmen en jutezakken kunnen allemaal bijdragen aan contaminatie. Maar ook interne processen zoals het gebruik van machineoliën of smeermiddelen vormen potentiële risico’s. Wie het risico wil beheersen, moet precies weten waar de kwetsbare plekken zitten en hoe deze te minimaliseren.

Risicoproducten verdienen extra aandacht

De producten die het meest kwetsbaar zijn voor MOAH-contaminatie hebben een duidelijk profiel. Vetrijke voedingsmiddelen absorberen mineral oil hydrocarbon makkelijker, terwijl producten die verpakt zijn in materialen die migratie toelaten extra waakzaam moeten zijn. Infant formula en opvolgproducten vragen extra zorg vanwege de lage lichaamsmassa van de doelgroep, waardoor blootstelling relatief hoog is. Chocolade, koekjes en andere vetrijke snacks zijn gevoelig door zowel de ingrediënten als de verpakkingskeuze. Zelfs specerijen, noten en zaden kunnen risico’s met zich meebrengen, vooral als verwerking en transport niet optimaal zijn geregeld.

Beheersing begint bij de keten

Het beheersen van MOAH vraagt om een proactieve benadering. Het betekent dat bedrijven zowel naar hun eigen processen als naar die van leveranciers moeten kijken. Analytische monitoring van producten en verpakkingen geeft een realistisch beeld van de actuele situatie, terwijl procesbeheersing helpt om potentiële bronnen van contaminatie te minimaliseren. Verpakkingsmaterialen moeten kritisch worden beoordeeld: gerecycled karton zonder voedselcontactcertificaat, drukinkten of lijmen zonder barrières vormen risico. Door inzicht te krijgen in de herkomst van grondstoffen en de interactie met verpakkingen, kan de industrie MOAH op een structurele manier beheersen en voldoen aan de aankomende normen.

Voorbereiden is vooruitzien

De aankomende EU-normen voor MOAH maken duidelijk dat wachten geen optie is. Foodbedrijven in EU doen er verstandig aan nu stappen te zetten: inzicht in de keten opbouwen, producten en verpakkingen beoordelen, processen optimaliseren en leveranciers aansturen op controle en transparantie. Door het risico actief te beheren, blijft niet alleen de compliance gewaarborgd, maar wordt ook het vertrouwen van de consument versterkt. Een goed georganiseerde keten, bewust beheer en transparante communicatie vormen de sleutel om MOAH in voedsel effectief te beheersen.